🌱🌎 जागतिक निसर्ग संवर्धन दिन 🌎🌱 – बडगुजर. इन

🌱🌎 जागतिक निसर्ग संवर्धन दिन 🌎🌱
२८ जुलै हा दिवस दरवर्षी जागतिक निसर्ग संवर्धन दिन म्हणून साजरा करण्यात येतो. मानवाने आपल्या सुख सोयीसोयींसाठी निसर्गाच्या केलेल्या शोषणाविरुद्ध आवाज उठवण्याचा आजचा दिवस आहे. निसर्गाचे आपल्या परीने कसे संवर्धन करता येईल यासाठी एक पाऊल उचलणे, जनजागृती करण्याचे काम आजच्या दिवशी केले जाते. हेच भूगोल फाउंडेशनच्या माध्यमातून आपण देशपातळीवर वेगवेळ्या राज्यात वेगवेगळ्या उपक्रमाच्या माध्यमातून करत असतो.
आज हिरवे, उद्या स्वच्छ! आपला ग्रह, आपली जबाबदारी! झाड लावा, आयुष्य वाचवा! पुनर्वापर- हेच भविष्य आता आहे!
जागतिक निसर्ग संवर्धन दिन 2023 ची थीम आहे “ वने आणि उपजीविका: लोक आणि ग्रह टिकवून ठेवणे ” आणि निसर्गाचे संवर्धन, नैसर्गिक संसाधने वाचवण्यासाठी आणि आपल्या भावी पिढ्यांसाठी संसाधनांचा ऱ्हास रोखण्यासाठी धोरणांवर लक्ष केंद्रित करते.
निसर्ग संवर्धन हे नैतिक तत्वज्ञान आणि संवर्धन चळवळ आहे ज्यामध्ये प्रजातींचे विलुप्त होण्यापासून संरक्षण करणे, अधिवास राखणे आणि पुर्नसंचयित करणे, पर्यावरणीय सेवा वाढवणे आणि जैविक विविधतेचे संरक्षण करणे यावर लक्ष केंद्रित केले जाते.
ते आपली अर्थव्यवस्था, आपला समाज, खरंच आपल्या अस्तित्वाला आधार देते . आपली जंगले, नद्या, महासागर आणि माती आपल्याला आपण खातो ते अन्न, आपण श्वास घेत असलेली हवा, आपण आपल्या पिकांना पाणी देतो. आम्ही आमच्या आरोग्य, आनंद आणि समृद्धीसाठी अवलंबून असलेल्या इतर असंख्य वस्तू आणि सेवांसाठी देखील त्यांच्यावर अवलंबून असतो.संसाधने निष्काळजीपणे व्यवस्थापित केली गेली तर अनेकांचा वापर केला जाईल. तथापि, सुज्ञपणे आणि कार्यक्षमतेने वापरल्यास, नूतनीकरणयोग्य संसाधने जास्त काळ टिकतील. संवर्धनाद्वारे, लोक कचरा कमी करू शकतात आणि नैसर्गिक संसाधनांचे सुज्ञपणे व्यवस्थापन करू शकतात . गेल्या दोन शतकांमध्ये मानवाची लोकसंख्या प्रचंड वाढली आहे.संसाधनांचा विवेकपूर्वक वापर करणे आणि त्यांना नूतनीकरणासाठी वेळ देणे याला संसाधन संवर्धन म्हणतात. संसाधने मर्यादित असल्याने संसाधनांचे संवर्धन आवश्यक आहे. पेट्रोल, डिझेल, लोखंड, कोळसा यांसारख्या दररोज वापरल्या जाणार्‍या बहुतेक संसाधनांचा मर्यादित साठा आहे.
संशोधन असे दर्शविते की जे लोक निसर्गाशी अधिक जोडलेले असतात ते सहसा जीवनात अधिक आनंदी असतात आणि त्यांचे जीवन सार्थकी लागल्याची अधिक शक्यता असते. निसर्ग अनेक सकारात्मक भावना निर्माण करू शकतो, जसे की शांतता, आनंद आणि सर्जनशीलता आणि एकाग्रता सुलभ करू शकते.मानव पर्यावरणावर सकारात्मक आणि नकारात्मक पद्धतीने परिणाम करतो. झाडे तोडणे आणि कचरा टाकणे याचा विपरीत परिणाम प्राणी आणि वनस्पतींवर होतो. लुप्तप्राय प्रजातींचे संरक्षण करणे आणि तलाव आणि समुद्र स्वच्छ करणे याचा पर्यावरणावर सकारात्मक परिणाम होतो.
निसर्गाशिवाय माणूस जगू शकत नाही . एकदा का आपल्याला ही चक्रीय गुंफण समजली – मानवी आणि नैसर्गिक क्रियाकलापांमधील संबंध – मानव जीवनाची गुणवत्ता कमी न करता त्यांचे जीवन नैसर्गिक चक्रांमध्ये समायोजित करू शकतो, ज्यामुळे शाश्वत विकास होतो.
शाश्वत विकास म्हणजे भविष्यातील पिढ्यांच्या स्वतःच्या गरजा पूर्ण करण्याच्या क्षमतेशी तडजोड न करता सध्याच्या गरजा पूर्ण करणारा विकास .
स्नायूंचा ताण, रक्तदाब आणि मेंदूच्या क्रियाकलापांनुसार निसर्गाच्या संपर्कात आल्यानंतर काही मिनिटांतच तणावमुक्त होतो. हिरव्या जागेत वेळ दिल्यास तुमचे कॉर्टिसॉल लक्षणीयरीत्या कमी होते, जो एक तणाव संप्रेरक आहे . निसर्ग एंडोर्फिनची पातळी आणि डोपामाइनचे उत्पादन वाढवते, जे आनंदाला प्रोत्साहन देते.
स्वत: एक प्रजाती म्हणून, जगाला जसे आपण ओळखतो तसे जिवंत ठेवण्यासाठी आपण आपल्या सभोवतालचे वातावरण राखले पाहिजे . जंगले आपल्याला ऑक्सिजन देतात, तर समुद्र आणि जमीन आपल्याला अन्न देतात. जर या इको सिस्टीम नष्ट झाल्या तर त्या कायमच्या नष्ट होतील.
These are the resources that are found in the environment and are developed without the intervention of humans . नैसर्गिक संसाधनांच्या सामान्य उदाहरणांमध्ये हवा, सूर्यप्रकाश, पाणी, माती, दगड, वनस्पती, प्राणी आणि जीवाश्म इंधन यांचा समावेश होतो.इलेक्ट्रिक आणि हायब्रीड वाहने चालवणे, सोलर पॅनेल बसवणे आणि तुमचा व्यवसाय आणि घर योग्यरित्या इन्सुलेट करणे आणि ऊर्जा-कार्यक्षम उपकरणे वापरणे यासारख्या क्रिया हे सर्व लहान-मोठे बदल आहेत जे तुम्ही तुमचा अपारंपरिक संसाधनाचा वापर कमी करण्यासाठी करू शकता.
आपण संरक्षण का करतो याची तीन मुख्य कारणे आहेत: मानवाने केलेल्या काही नुकसानीची दुरुस्ती करणे आणि भविष्यातील पिढ्यांसाठी पर्यावरण राखणे . आमच्या आणि वन्यजीवांच्या फायद्यासाठी प्रजाती विविधता राखण्यासाठी. शिक्षण आणि पर्यावरणाचा आनंद घेण्यासाठी संधी प्रदान करणे.
नैसर्गिक संसाधनांचा विवेकपूर्वक वापर करणे आवश्यक आहे, कारण ते अमर्यादित नाहीत आणि आरोग्य-सेवेतील सुधारणांमुळे मानवी लोकसंख्या प्रचंड वेगाने वाढत आहे, सर्व संसाधनांची मागणी घातांक दराने वाढत आहे.
संसाधने कमी करून, पुनर्वापर करून आणि पुनर्वापर करून संरक्षित केली जाऊ शकतात. कमी करणे: अपव्यय कमी करून आपण संसाधनाचे संवर्धन करू शकतो. उदाहरणार्थ, वापरात नसताना आपण दिवे आणि पंखे बंद करू शकतो ज्यामुळे विजेचा अपव्यय कमी होतो. पुनर्वापर: संसाधनाचा पुनर्वापर करून आपण त्याचे संरक्षण करू शकतो.शाश्वत विकास म्हणजे भविष्यातील पिढ्यांच्या स्वतःच्या गरजा पूर्ण करण्याच्या क्षमतेशी तडजोड न करता सध्याच्या गरजा पूर्ण करणारा विकास .
नैसर्गिक संसाधने ही पृथ्वीवरील सामग्री आहेत जी जीवनास आधार देण्यासाठी आणि लोकांच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी वापरली जातात . मानव वापरत असलेला कोणताही नैसर्गिक पदार्थ नैसर्गिक संसाधन मानला जाऊ शकतो. तेल, कोळसा, नैसर्गिक वायू, धातू, दगड आणि वाळू ही नैसर्गिक संसाधने आहेत.
शेवटी, नैसर्गिक संसाधने जीवन टिकवून ठेवण्यासाठी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात. आम्ही अन्न, वस्त्र, निवारा, आमच्या घरांसाठी आणि व्यवसायांसाठी इंधन आणि आम्हाला निरोगी ठेवणारी औषधे यावर अवलंबून असतो. त्यांचा योग्यरितीने वापर करणे महत्त्वाचे आहे कारण ते मर्यादित संसाधने आहेत ज्यांचा गैरवापर केल्यास कमी होऊ शकतो.
अल्प-मुदतीच्या उद्दिष्टांसाठी संसाधनांचे शोषण वर्तमान पिढ्यांसाठी फायदेशीर ठरेल परंतु भविष्यातील पिढ्यांसाठी नाही. दीर्घकालीन चित्रात, ते केवळ अर्थव्यवस्थाच नव्हे तर मानवजातीच्या पतनाकडे नेत आहे .सरासरी, प्रत्येकजण दररोज पृथ्वीवरून काढलेली 16 किलो संसाधने वापरतो– धातू, जीवाश्म ऊर्जा आणि खनिजे.
नैसर्गिक संसाधनांचे शाश्वत व्यवस्थापन महत्त्वाचे आहे कारण ते अनावश्यक वापर न करता आणि भावी पिढीच्या गरजांवर त्याग न करता संसाधनांचा सुज्ञपणे वापर करण्यास मदत करते . – पुनर्वापर हा पुनर्वापरापेक्षा चांगला आहे, कारण सामग्रीचा पुनर्वापर करण्यासाठी ऊर्जा आणि संसाधने दोन्ही लागतात. शिवाय, काही पुनर्वापर करण्यायोग्य साहित्य आहेत.
नैसर्गिक संसाधने पृथ्वीवरील जीवन टिकवून ठेवण्यास मदत करतात . हवा, पाणी आणि सूर्यप्रकाश ही सर्व नैसर्गिक संसाधने आहेत जी पृथ्वीवर जीवन चालू ठेवतात. श्वास घेण्यासाठी हवेत ऑक्सिजनची गरज असते. श्वास घेण्यासाठी हवा नसेल तर आपला नाश होईल.
सौर ऊर्जा: पर्यावरणातील प्रदूषण कमी करण्यासाठी सौर ऊर्जेचा वापर करणे .
पीक रोटेशन : जमिनीची सुपीकता सुधारण्यासाठी एकाच जमिनीवर वेगवेगळ्या प्रकारच्या पिकांची रोटेशन पद्धतीने लागवड करणे.
जंगलतोड आणि जमिनीच्या संसाधनांचा जास्त किंवा अविवेकी वापर यामुळे वाळवंट होऊ शकते .जमिनीची धूप ही जंगलांचे अतिशोषण, खाणकाम, जमिनीचा अयोग्य वापर इत्यादींमुळे उद्भवणारी गंभीर समस्या आहे.
म्हणूनच आम्ही भूगोल फाउंडेशन चे सदस्य सांगत असतो पर्यावरणाच्या,निसर्ग संवर्धनाच्या कामात आपण सहभागी व्हा आणि कामात पुढील उद्दिष्ट ठेवुन कामे करा.
आज हिरवे, उद्या स्वच्छ! आपला ग्रह, आपली जबाबदारी! झाड लावा, आयुष्य वाचवा! पुनर्वापर – हेच भविष्य आता आहे!🌱🌎🙏
सतत एकच विचार प्रदुषणमुक्त, पर्यावरणयुक्त आपला भाग, आपला जिल्हा,आपले राज्य,आपला देश,आपली वसुंधरा भुमाता🌱🌎
🙏आपलाच पर्यावरण मित्र🙏
श्री.विठ्ठल झुंबरशेठ वाळुंज
(9923426508)
🌎 भूगोल फाउंडेशन 🌎
महाराष्ट्र,भारत,भुमाता वसुंधरा