16 मे 2018 रोजी, जगात सर्वत्र ‘आंतरराष्ट्रीय प्रकाश दिन’ – श्री. महेश रामकृष्ण बडगुजर, नाशिक

16 मे 2018 रोजी, जगात सर्वत्र ‘आंतरराष्ट्रीय प्रकाश दिन’ साजरा करण्यात येतो.

हा दिवस विज्ञान, संस्कृती कला, शिक्षण आणि टिकाऊ विकास, आणि औषध, दळणवळण आणि उर्जा या क्षेत्रातील प्रकाशाच्या भूमिकेच्या स्मरणार्थ साजरा केला जातो.

उल्लेखनीय असे आहे की हा दिवस भौतिकशास्त्रज्ञ आणि अभियंता थियोडोर मेमन यांनी 1960 मध्ये लेसरच्या पहिल्या यशस्वी ऑपरेशनच्या वर्धापन दिनानिमित्त दरवर्षी 16 मे रोजी साजरा केला जातो.

विशेष म्हणजे 7 नोव्हेंबर 2017 रोजी (म्हणजे महेश रामकृष्ण बडगुजर, माझ्या जन्मतारीख आणि महिन्याच्या दिवशी) युनेस्कोच्या महासभेच्या 39 व्या अधिवेशनात 16 मे हा दिवस म्हणून साजरा करण्याची घोषणा करण्यात आली.

आधुनिक शोधांमध्ये गणल्या जाणाऱ्या या भव्य वैज्ञानिक उपलब्धीच्या शोधाला 50 वर्षे झाली आहेत.

अगदी 50 वर्षांपूर्वी, 16 मे 1960 रोजी अमेरिकन शास्त्रज्ञ थियोडोर मेमन यांनी कॅलिफोर्नियामध्ये लेसर तंत्रज्ञानाचा वापर प्रथम दर्शविला.

लेसर किरण अतिशय दाट आणि शक्तिशाली प्रकाश किरण उत्पन्न करतात.

थिओडोर मेमन यांनी लेझर किरण उत्सर्जित करण्यासाठी थोरॅडोर अल्बर्ट आइनस्टाइन या थोर शास्त्रज्ञाचा सिद्धांत वापरून मालिबूमधील प्रयोगशाळेत एक मशीन बनवले.

त्याचा शोध येत्या काळात विज्ञान विश्वात क्रांतिकारक अविष्कार बनला, ज्यांचे उपयोग मोजणे कठीण आहे.

आज लेसर किरणांचा वापर सर्वत्र दिसून येतो – डीव्हीडी प्लेयर असो की दुकानांमध्ये किंमतींची नोंद करणारे स्कॅनर असो, ते अत्यंत जटिल वैद्यकीय उपकरणे असोत की इंटरनेट चालवणारे फायबर ऑप्टिक केबल्स असो – सर्व लेसर किरणांद्वारे चालवले जाते.

डॉक्टर लँकेस्टर म्हणतात, “मला वाटते की लेझरचे किती वापर आहेत याची कल्पना करणे त्यांना अवघड आहे. आपले मनोरंजन करणार्‍या गोष्टी, आमच्या डोळ्यांचा उपचार करणार्‍या गोष्टी किंवा ज्या गोष्टी आमच्या गाड्या बनवल्या आहेत. लेझरने आपल्या जीवनाचा एक मोठा भाग बदलला आहे.

विज्ञान जगात लेसर किरणांचे भविष्य देखील खूप उज्ज्वल मानले जाते.

शास्त्रज्ञांनी त्यांच्या मदतीने रेणू बदलून प्रथिने आणि अणु विच्छेदन शोधण्याची योजना आखली आहे.

यूकेच्या साऊथॅम्प्टन युनिव्हर्सिटीच्या सेंटर फॉर ऑप्टोइलेक्ट्रॉनिक रिसर्चचे प्रोफेसर प्रोफेसर डेव्हिड हॅना म्हणतात, लेसरने दिलेली अद्भुत वैशिष्ट्ये आणि काय कार्य केले जाऊ शकते हे पाहण्यासाठी लोकांना त्यांच्या कल्पनेचा उपयोग करावा लागेल.

लेजर आविष्कारक टेड मेमन यांनी वयाच्या 79 व्या वर्षी 5 मे 2007 रोजी डोळे मिटले.

माणसाला चमकायचंच असेल तर त्याला स्वतःचाच प्रकाश आणि झळकायचे असेल तर स्वतःचेच तेज निर्माण करता आले पाहिजे…

या करीता माणसाला स्वतःच्या मनगटा वर विश्वास पाहीजे.

जसे…

झाडावर बसलेला पक्षी फांदी हलल्या नंतर ही घाबरत नाही. कारण त्याचा फांदीवर नाही तर स्वत:च्या पंखावर विश्वास असतो…

?? जागतिक प्रकाश दिनाच्या खूप खूप शुभेच्छा…??